WINNAAR . André Kuipers Ruimtevaartprijs 2025

9 vragen aan Margot Winters (25)

Wat is je achtergrond?

Margot: “Ik ben Belgische en heb in Nederland gestudeerd aan de TU Delft om lucht- en ruimtevaartingenieur te worden.”

Hoe ontstond je interesse in dit vakgebied?“De fascinatie voor wat zich buiten onze planeet bevindt, is iets wat veel mensen aanspreekt. In de ruimtevaart gaan die verbeelding en precisie hand in hand: je wilt nieuwe werelden ontdekken, maar alles moet exact kloppen. In de ruimtevaart telt elke bout en elke berekening. Die combinatie is wat mij het meest aantrekt.”

Waar ging je afstudeerproject over?

“Mijn thesis verdiepte zich in de veiligheid van astronauten tijdens langdurige ruimtemissies. Een van de grootste uitdagingen daarbij is straling. Op aarde en in het ruimtestation ISS zijn mensen beschermd door de magnetosfeer, maar die bescherming valt weg zodra we verder de ruimte in gaan. Astronauten worden dan blootgesteld aan sterk ioniserende straling, zowel van kosmische bronnen als van de zon.

Een belangrijk risico daarbij zijn solar particle events. Dat zijn gebeurtenissen waarbij grote hoeveelheden geladen deeltjes vrijkomen uit de zon. Zo’n event kan binnen enkele uren een gevaarlijke stralingsdosis veroorzaken. Zonder extra bescherming vormt dat een van de belangrijkste beperkingen voor langdurig bemande missies.”

Wat heb je ontwikkeld als oplossing?

“Ik heb gewerkt aan de FLARE, een draagbaar vest dat gebruikmaakt van water als beschermend materiaal. Water werkt heel goed tegen zonnestraling, en het voordeel is dat het sowieso aan boord is. Je hoeft dus geen extra massa mee te nemen, wat in de ruimtevaart altijd nauw luistert.

In het ontwerp lag de focus op draagbaarheid. Het vest moest zo licht en flexibel mogelijk blijven, zodat astronauten zich vrij kunnen bewegen. Tegelijk is het vest niet overal even dik: de dikte is afgestemd op de stralingsgevoeligheid van organen en op andere factoren die voortkwamen uit gesprekken met Europese astronauten. Vergeleken met bestaande modellen biedt FLARE beter thermisch comfort en is het vest gemakkelijker aan te passen aan verschillende stralingssituaties en lichaamstypes.”

Figuur: FLARE-vest (blauw) in doorsnede: water dient als afscherming tegen straling.

Je ontwierp het vest op het lichaam van de vrouw, waarom?

“Systemen in de bemande ruimtevaart zijn traditioneel ontworpen op basis van het mannelijk lichaam. Dat was logisch in de tijd van de Apollo-missies, omdat alleen mannen de ruimte in gingen. Tegenwoordig ligt dat heel anders.

Ik heb bewust gekozen om het vest op het vrouwelijk lichaam af te stemmen. Vrouwen zijn over het algemeen gevoeliger voor stralingsgerelateerde kankers, zoals borst-, schildklier- en eierstokkanker. Door te ontwerpen voor de meest kwetsbare groep, verhoog je de veiligheid voor alle astronauten.”

Hoe ben je in contact gekomen met het NLF?

“In de eerste weken van mijn studie aan TU Delft ontmoette ik André Kuipers tijdens een open dag. Via hem ontdekte ik het NLF. Dat maakte het extra mooi om een award uit zijn handen te ontvangen.”

Met jouw project won je de André Kuipers Ruimtevaartprijs. Dan sta je ineens op het podium tijdens de gala-avond. Hoe was dat?

“Heel bijzonder. Tijdens een afstudeerproject breng je maanden door met technische details en simulaties. Het grootste deel van dat werk gebeurt in stilte, achter een bureau. Om dan op een podium te staan voor de Nederlandse lucht- en ruimtevaartsector en erkenning te krijgen voor alles waaraan je hebt gewerkt hebt, zal ik niet snel vergeten.”

Wat maakt deze award waardevol voor studenten die een opleiding volgen voor de lucht- en ruimtevaart?

“Het kan je op weg helpen naar een stage of baan waar je van droomt. Een van mijn medegenomineerden was in de laatste selectie voor een opleiding tot lijnpiloot. Voor haar was het geweldig om tijdens de gala-avond te praten met het management van KLM.”

Waar zie je jezelf over vijf of tien jaar?

“Momenteel werk ik als ingenieur bij het bedrijf Space Applications Services in België. Daar ben ik betrokken bij de ontwikkeling van een mobiele maanrobot en bij de operatie van het LAPLACE-experiment op het ISS ruimtestation. In alles wat ik doe wil ik blijven leren. En het liefst blijf ik altijd geïnspireerd: als ik de precisie van Katherine Johnson kan combineren met de nieuwsgierigheid van Neil deGrasse Tyson en de avontuurlijke mindset van Sophie Adenot, leidt me dat vast naar een carrière waarin ik mezelf kan blijven uitdagen.”

 Foto: Astronaut Matthias Maurer toont twee miniatuur prototypes van het FLARE vest. De human factors werden tijdens de thesis uitvoerig besproken met vier Europese astronauten.