WINNAAR . Smart Mobility Award 2025

10 vragen aan Tanya Spee (27)

Wat is jouw fascinatie met ruimtevaart?

Tanya: “Als kind vond ik de ruimte al magisch. Ik keek naar de blauwe lucht of naar de maan en het idee dat daar iemand kon rondlopen was voor mij onwerkelijk gaaf. Mensen zijn een miniem speldje in de hooiberg, een hoopje atomen dat toevallig is samengekomen. Buiten onze wereld is zó veel waar we nog nauwelijks weet van hebben. Hoe is het heelal ontstaan, hoe zien sterren eruit? Daar wilde ik iets mee.”

Welke opleiding ben je gaan doen?

“Toen ik een studie moest kiezen, dacht ik dat ruimtevaart te veel een niche-onderwerp zou zijn; meer een kinderdroom dan een carrièrepad. Daarom deed ik aan de TU Delft een bachelor werkbouwtuigkunde, gevolgd door een master in Robotics. Intussen bleef het knagen: ik wilde heel graag ik mijn fascinatie voor de ruimte combineren met de meer concrete invalshoek van de mens naar Mars of de maan brengen. Dat bracht me ertoe om ook nog een master in Space te doen.”

Waar ging je afstudeerproject over?

“Over zorgen dat robots tijdens missies op andere planeten obstakels kunnen vermijden. Deze zogeheten Rovers worden vooral handmatig bestuurd vanaf de aarde of via simpele algoritmes, waardoor ze niet over moeilijk terrein kunnen rijden. Als ze een obstakel tegenkomen – vrijwel altijd een steen – komt dat signaal pas een half uur later aan bij de bestuurders. Direct ingrijpen kan dus niet. Mijn project ging over de robot zo slim maken dat ie zo snel mogelijk van A naar B rijdt zonder te crashen.”

Hoe doe je dat: een robot slimmer maken?

“Omdat ik door mijn studies zowel kennis heb van ruimtevaart als van robotica, wilde ik een brug slaan tussen beide vakgebieden. Eerst heb ik een lijst met voorwaarden opgesteld waaraan een robot moet voldoen. Bijvoorbeeld: hoe hoog is een steen die hij moet ontwijken, over welke kiezels kan hij heen rijden? En hoe hoog moeten de wielen zijn om te voorkomen dat hij over de grond schuift? De omstandigheden in de ruimte zijn ruig, denk aan extreme temperatuurschommelingen, drukverschillen en supersterke straling. Alleen de meest robuuste, vrij primitieve hardware blijft dan heel. Daar moest ik rekening mee houden bij het tweede deel van mijn project: een AI-model ontwikkelen om de robot te leren welke stenen hij moet ontwijken. AI-modellen vragen veel rekenkracht en dat gaat moeilijk samen met primitieve hardware. Mijn opdracht was het AI-model zo simpel te maken dat het weinig energie vraagt, maar de robot wel zijn werk zelfstandig kan doen en kan communiceren met de aarde.”

Hoe ging je na je of jouw model werkt?

“Het toeval was dat de European Space Agency in Noordwijk wilde gaan werken aan een deeplearning-model voor obstakeldetectie op Mars. In hun testlocatie voor Mars – een zandbak van tien bij tien meter – mocht ik mijn robot een half jaar lang trainen.”

Hoe kwam je project bij het NLF terecht?

“Toen ik midden in mijn project zat, had ik niet per se het idee dat het zo goed in elkaar zat. Want logischerwijs gaat er tijdens een testfase van alles mis. Je bent dan immers aan het uitproberen wat wel en niet goed werkt. Doordat aan het eind zowel mijn supervisors als andere betrokkenen lovende kritieken gaven, groeide mijn vertrouwen. Ik kreeg een negen voor mijn afstudeeropdracht. Dat zette me aan het denken: hoe zou ik de resultaten breder kunnen delen, zodat anderen er ook iets aan hebben? Al googelend kwam ik het NLF tegen en toen heb ik me aangemeld.”

Hoe was het om als winnaar op het podium te staan?

“Overweldigend! Iedere deelnemer hoopt te winnen, maar je weet dat er veertien mensen meedoen voor een handvol prijzen. Mijn ouders waren ook bij de gala-avond. Ik had ze voorbereid op een leuke avond, maar hun verwachtingen getemperd. Nadat de twee awards over ruimtevaart waren vergeven, ontspande ik: winnen zat er kennelijk niet in en meedoen was ook heel leuk geweest. En toen ging de Smart Mobility Award naar mij! Achteraf misschien logisch, maar ik zat zó in mijn bubbel dat ik totaal verrast was. Vol zenuwen liep naar het podium om mijn presentatie te doen. Na een paar zinnen verdween de spanning, want ik weet natuurlijk precies waar mijn project over gaat.”

Een award winnen is vaak het startpunt voor een stage, baan en/of contacten binnen de sector. Hoe ging dat bij jou?

“Na de uitreiking kwamen er allerlei mensen op me af om me te feliciteren en vragen te stellen over mijn project. De complimenten van CEO’s uit de sector, de luchtmacht en André Kuipers betekenen veel voor me. Ik had niet durven dromen dat het zo zou lopen!”

Waar werk je nu?

“Sinds mijn afstuderen werk ik tijdelijk bij de Marechaussee op het vlak van robotics. Mijn vriend is bijna afgestudeerd en daarna willen we op reis, voordat we allebei een fulltime baan zoeken. Het liefst word ik astronaut. Met mijn masters voldoe ik aan de basisvoorwaarden, maar geen idee of het een realistisch plan is. Er melden zich zo veel mensen aan – als er al een vacature is. Mocht het niet lukken, dan komt er vast iets anders uitdagends op mijn pad.”

Wat zou je andere studenten aanraden die overwegen mee te doen voor een NLF-award?

“Mij heeft het veel connecties opgeleverd in de sector. Daarom zeg ik: denk er niet te veel over na, probeer het gewoon, zelfs als je denkt dat je project niet goed genoeg is. Dat dacht ik namelijk ook. En ja, het kost tijd, maar veel minder dan je inspanningen voor je project. Verder is het handig om een aanbevelingsbrief van je supervisor te hebben. Dan is het niet alleen jouw woord, maar zeggen ook anderen dat je werk goed is.”